W Polsce znane jest masło klarowane. Natomiast na Dalekim
Wschodzie klaruje się masło do końca i uzyskuje masło sklarowane – inaczej ghee.
To „s” robi sporą różnicę – zmienia się bowiem struktura masła, jego
konsystencja, trwałość, zastosowanie i przede wszystkim – właściwości. W Polsce
kojarzy się ze smażeniem (choć coraz więcej klientów mówi – szkoda nam go do
smażenia…). Natomiast w medycynie ajurwedyjskiej wykorzystuje się je do
leczenia, oczyszczania i odżywiania organizmu.
Będąc w Indiach poznałem kilku studentów ajurwedy. Jestem ciekawski i bezpośredni, więc wypytywałem o wszystko. Szybko okazało się, że większość przedmiotów, o których opowiadali, opierała się na ghee. Z czym łączyć ghee, aby oczyścić jelita lub odżywić włosy, jak używać ghee w czasoe ciąży, a jak w kosmetyce etc. W większości przedmiotów przewijał się wątek ghee. Ziołolecznictwo tam opiera się także na tym tłuszczu – bo zioła (tak samo jak przyprawy) podaje się najpierw przyrządzone w obróbce termicznej właśnie w ghee. Ajurweda głosi bowiem, że „otwierają się” w tłuszczu, wzmagając swoje właściwości dobroczynne.
Dawno zagłębiłem się w wiedzę o ajurwedzie, choć jest nie do przestudiowania w ciągu życia (Hindusi dodają – w ciągu jednego życia). Ale możemy wyciągnąć z niej coś dla siebie. Dobrze odżywione ciało potrzebuje tłuszczu. Natłuszczenie w sanskrycie to sneha. Oznacza także miłość, związek pełen bliskości i poczucia bezpieczeństwa, taki jaki jest między matką a dzieckiem bądź mężem a żoną. Ajurweda tłumaczy to pięknie – tak jak partnerzy tulą się, bo są sobie bliscy, tak tłuszcz otula nasze ciała oraz daje nam ciepło i poczucie miłości. Co z tego wynika w praktyce? Bez odpowiedniej ilości DOBREGO tłuszczu nie działa sprawnie układ nerwowy, nie ma też stałej temperatury wewnętrznej ciała. I tak chłód i chude ciało sprawiają, że osoba stara się zapewnić sobie więcej tej miłości, którą naturalnie dawałby tłuszcz. Niestety normalnie pojawia się także unikanie zaangażowania emocjonalnego, a w to miejsce jedynie szukanie zaspokojenia, pożądanie, pobudzenie przy pragnieniu niezależności. A spożywanie tłuszczu w stosowny sposób i ilości czyni człowieka szczęśliwym. Moim motto życiowym zawsze było uczynianie ludzi szczęśliwszymi i uśmiechniętymi. Cieszę się, kiedy okazuje się, że za pomocą masła ghee mogę się do tego faktycznie przyczynić…
Substancją, która w ajurwedzie jest jednocześnie lekiem i pokarmem, jest także miód. Ghee i miód działają jak trucizna – rozprzestrzeniają się natychmiast po całym ciele, przenikając do najgłębszych tkanek bez konieczności uprzedniego strawienia. O ile jednak trucizna niszczy tkanki ciała, o tyle miód i ghee odżywiają je. Miód działa korzystnie na serce i oczy, działa leczniczo na rany, usuwa trucizny z ciała i pozwala dodanym do niego ziołom wnikać głęboko do tkanek, a także jest afrodyzjakiem. To cechy również ghee. Z tym, że miodu nie należy używać w gotowaniu czy pieczeniu, gdyż wówczas staje się toksyczne. Ghee natomiast spokojnie w gorącej kuchni można wykorzystywać. Ghee i miód nasilają wzajemnie swoje właściwości. Nigdy jednak nie należy mieszać ich w równych proporcjach. I tak oto najnowszą naszą propozycją są dwie kompozycje – „ghee i miód” (mieszanka ta odżywi tkanki) oraz „miód i ghee” (ta z kolei poprawi trawienie).
W ajurwedzie tradycyjnie podaje się je niemowlętom i kobietom ciężarnym oraz karmiącym. Ich organizmy bowiem najbardziej potrzebują całościowego wzmocnienia. Ale my też możemy się w ten sposób wzmacniać. Zwłaszcza jesienno-zimową porą w naszym klimacie, a także przy okazji kuracji oczyszczających bądź po prostu w codziennej profilaktyce.
Ghee robimy sami, natomiast miody pochodzą od naszych przyjaciół po sąsiedzku, których pszczoły latają niedaleko naszych krów w Bieszczadach. Bo w ajurwedzie ważne jest nie tylko co – ale też jak zostało zrobione. Wszystko, co zostało stworzone z miłością, jest dobre i służy.